Datakwaliteit controleren: 10 checks vóór je analyse (2026)
Controleer bron, volledigheid, unieke sleutels, definities, datums, waarden, dubbele rijen, relaties, actualiteit en privacy.
Datakwaliteit kun je controleren met tien vaste vragen voordat je conclusies trekt. Begin bij de bron en eindig bij privacy, want een nette grafiek kan een onduidelijke definitie niet herstellen.
De 10 checks
- Bron: wie leverde de data en wanneer is die geëxporteerd?
- Doel: welke beslissing moet deze tabel ondersteunen?
- Volledigheid: ontbreken perioden, groepen of verplichte velden?
- Unieke sleutel: waarmee herken je één record?
- Dubbele rijen: zijn ze herhaling, fout of legitieme gebeurtenis?
- Definities: betekenen omzet, klant en status overal hetzelfde?
- Formaat: zijn datum, valuta, tijdzone en eenheid consistent?
- Relaties: sluiten sleutels aan wanneer je bronnen koppelt?
- Actualiteit: past de meetperiode bij de vraag?
- Privacy: zijn alle persoonsgegevens noodzakelijk en passend toegankelijk? Gebruik de uitleg van de Autoriteit Persoonsgegevens over verantwoordingsplicht, privacy by design en dataminimalisatie om die keuze vast te leggen.
Stappenplan
Voer de lokale CSV-scan uit voor structuur, maak daarna een controlelijst met bovenstaande punten en leg afwijkingen naast het opschoonstappenplan. Gebruik pas daarna je KPI-definities.
Controleerbaar voorbeeld
Je vergelijkt omzet per maand. De bron van januari bevat alleen facturen, die van februari ook creditnota's. De totalen zijn technisch op te tellen, maar de definitie is anders. Noteer dit als blokkade, maak de bronperiode vergelijkbaar en herbereken pas dan de trend.
CBS publiceert bij StatLine cijfers met metadata en toelichtingen; gebruik die om openbare reeksen te duiden in plaats van alleen een getal over te nemen. Zie CBS StatLine als open data.
Veelgemaakte fouten
- Alleen op totalen controleren. Een totaal kan kloppen terwijl groepen ontbreken.
- Een kolomnaam als definitie gebruiken. Leg formule, periode en eenheid vast.
- Sleutels overslaan bij een koppeling. Daardoor ontstaan stille verdubbelingen.
- Oude data vergelijken met een nieuwe definitie. Markeer een breuk in de reeks.
- Privacy pas bij publiceren bespreken. Beperk velden en toegang vooraf.
Wil je een controlelijst voor jouw bron en besluitvraag laten nalopen? Vraag een offerte aan via WhatsApp.
Veelgestelde vragen
- Welke check is het belangrijkst?
- De bron en definitie. Zonder die context kun je een technisch nette tabel niet goed duiden.
- Hoe vaak moet ik datakwaliteit controleren?
- Bij iedere nieuwe bron, wijziging van definitie of herhaalbare refresh, en vóór belangrijke besluiten.
- Zijn lege waarden altijd een fout?
- Nee. Ze kunnen onbekend of niet van toepassing betekenen, maar moeten een vastgelegde betekenis hebben.
- Wat is een unieke sleutel?
- Een kolom of combinatie van kolommen waarmee je één record onderscheidt van alle andere records.
- Moet privacy onderdeel zijn van datakwaliteit?
- Ja. Controleer of iedere kolom nodig is en wie toegang heeft voordat je gegevens combineert of deelt.
Lees ook
Hulp nodig bij jouw situatie?
Kom je er niet uit? Stuur kort wat context, wat je wilt bereiken en waar je vastloopt. Dan kijken we samen naar een passende volgende stap.