Cv maken: een gerichte basis opbouwen (2026)

Maak eerst een volledig privé-overzicht van je ervaring en stel daaruit één cv-versie voor één doelvacature samen. Neem alleen controleerbare, relevante informatie op en laat gevoelige of onnodige persoonsgegevens weg.

Scheid je bronoverzicht van je verzendversie

Je bronoverzicht is alleen voor jezelf. Daarin mogen oudere functies, projecten, opleidingen, cursussen, vaardigheden en mogelijke resultaten staan die je later wilt beoordelen. De verzendversie bevat de selectie voor een concrete vacature. Door die twee bestanden te scheiden hoef je niet bij elke sollicitatie je hele loopbaan opnieuw op te bouwen en stuur je niet automatisch alles mee.

De Europese Commissie legt in de Europass-cv-gids uit dat een cv een momentopname is en adviseert feiten te kiezen die bij de beoogde baan passen. Dezelfde pagina noemt omgekeerde chronologie, duidelijke taal en controle op fouten. Gebruik dit als inhoudelijk kader, ongeacht in welk tekstprogramma je werkt.

Bouw je privé-overzicht stap voor stap

1. Noteer functies, organisaties en juiste begin- en eindperioden.
2. Voeg opleidingen, relevante cursussen, certificaten en projecten toe.
3. Schrijf per rol drie tot vijf feitelijke taken of verantwoordelijkheden.
4. Noteer resultaten alleen als je bron, context en eigen bijdrage nog kunt uitleggen.
5. Koppel vaardigheden aan minstens één ervaring, opleiding of project.
6. Controleer officiële functietitels en namen in je eigen contracten of documenten.
7. Bewaar het overzicht op een plek die je zelf beheert en beveiligt.

Je hoeft bewijsstukken niet in hetzelfde bestand te zetten. Noteer bijvoorbeeld “certificaat aanwezig” in plaats van een documentnummer of scan op te nemen. Vermeld geen klantgegevens, interne cijfers, wachtwoorden, BSN of bankinformatie.

Gebruik een beslismatrix per onderdeel

Beoordeel ieder element uit je bronoverzicht met drie vragen:

• Relevantie: helpt dit de lezer een taak of vereiste uit de vacature begrijpen?
• Onderbouwing: kun je uitleggen wat je zelf deed en wanneer?
• Noodzaak: is dit detail nodig in de eerste cv-versie, of kan het later worden besproken?

Is het antwoord op relevantie en onderbouwing ja, dan is het een kandidaat voor je cv. Is een punt relevant maar nog niet goed onderbouwd, controleer het eerst. Is het niet relevant of onnodig persoonlijk, laat het weg. Bij twijfel over noodzaak kies je de minst gevoelige variant die nog voldoende context geeft.

Maak de structuur voor de doelvacature

Begin met de basis uit wat staat er op een cv. Een praktische volgorde is:

1. naam en een contactroute die je zelf beheert;
2. een kort, functiegericht cv-profiel;
3. relevante werkervaring, meestal recentste eerst;
4. opleiding en cursussen die voor de rol tellen;
5. vaardigheden met herkenbare context;
6. eventueel relevante projecten, vrijwilligerswerk of nevenactiviteiten.

De volgorde hangt af van wat voor deze vacature het belangrijkste bewijs levert. Een starter kan opleiding en projecten eerder plaatsen. Iemand met jaren relevante werkervaring kan daarmee beginnen. Gebruik consequente koppen, data en witruimte, zodat de lezer onderdelen snel herkent.

Voorbeeld: één bronoverzicht, twee keuzes

Stel dat je vijf jaar in een winkel werkte, een opleiding administratie volgde en als vrijwilliger de ledenplanning van een sportclub bijhield. Voor een vacature klantenservice leg je nadruk op klantvragen, klachten registreren en duidelijke uitleg. De planning kan kort laten zien dat je afspraken organiseerde. Voor een administratieve vacature krijgt juist de opleiding en ledenplanning meer ruimte, terwijl verkoopdetails worden ingekort.

De feiten blijven in beide versies gelijk. Je verandert niet je functietitel en maakt resultaten niet groter. Je kiest alleen andere relevante voorbeelden en volgorde. Heb je nog weinig betaalde ervaring, gebruik dan de aparte aanpak voor solliciteren zonder werkervaring.

Schrijf controleerbare beschrijvingen

Vermijd losse eigenschappen zoals “nauwkeurig”, “sociaal” of “stressbestendig” zonder context. Beschrijf een activiteit waaruit de lezer zelf kan afleiden welke vaardigheid je gebruikte. “Hield wekelijks wijzigingen in de ledenplanning bij en bevestigde afspraken aan deelnemers” is concreter dan “zeer georganiseerd”.

Gebruik cijfers alleen als ze kloppen, niet vertrouwelijk zijn en context hebben. “Beantwoordde klantvragen” kan voldoende zijn wanneer je geen betrouwbaar aantal hebt. Een eerlijk, controleerbaar voorbeeld is geschikter dan een schatting die je in een gesprek niet kunt verklaren.

Beperk persoonsgegevens bewust

Een cv is een document met persoonsgegevens. De privacyverklaring voor sollicitatieprocedures van de Rijksoverheid laat als concreet voorbeeld zien welke categorieën sollicitatiegegevens een werkgever kan verwerken, voor welk doel en met welke bewaartermijnen. Andere werkgevers kunnen een ander proces hebben. Lees daarom hun eigen privacy-informatie voordat je gegevens indient.

Laat BSN, kopie identiteitsbewijs, bankinformatie, DigiD, wachtwoorden en verificatiecodes altijd buiten je cv. Geboortedatum, volledige woonadres, burgerlijke staat, gezondheid en een foto zijn niet automatisch nodig om je ervaring te beoordelen. Kies een bereikbare contactroute en voeg alleen aanvullende gegevens toe als je de noodzaak begrijpt.

Controleer inhoud en bestand vóór verzending

Voer vier controlerondes uit:

1. Feiten: kloppen namen, functies, perioden, opleidingen en resultaten?
2. Aansluiting: ondersteunt ieder belangrijk onderdeel minstens één taak of eis uit de vacature?
3. Leesbaarheid: zijn koppen, data, lettergrootte en volgorde consequent?
4. Privacy: staan er geen gevoelige, vertrouwelijke of onnodige gegevens in?

Sla daarna een nieuwe versie op met een neutrale bestandsnaam, bijvoorbeeld cv-voornaam-functierichting.pdf, zonder BSN of geboortedatum. Open het uiteindelijke bestand zelf. Controleer of pagina’s compleet zijn, regels niet verspringen en links alleen verwijzen naar informatie die je bewust openbaar wilt delen.

Herstel wanneer je cv te lang of te algemeen is

Is het document te lang, verwijder dan niet willekeurig lettergrootte of witruimte. Schrap eerst herhaling, oudere niet-relevante taken en onbewezen eigenschappen. Vat een oudere functie in één of twee regels samen als die alleen een loopbaanperiode verklaart. Behoud de voorbeelden die het dichtst bij de doelwerkzaamheden liggen.

Is het cv te algemeen, markeer dan de drie belangrijkste taken in de vacature. Controleer of je profiel en eerste ervaringsblokken daarop aansluiten. Voeg geen vacaturezinnen toe die niet over jou gaan. Zoek in je bronoverzicht naar een echt voorbeeld of laat een ontbrekende ervaring eerlijk open.

Ontdek je na verzending een feitelijke fout, stuur dan via dezelfde officiële route een korte correctie en een correct bestand als de procedure dat toelaat. Leg precies uit welke versie moet worden vervangen. Verstuur niet via allerlei contactpersonen opnieuw.

Wanneer stop je veilig?

Stop met invullen wanneer een onbekend formulier of contact om BSN, bankinformatie, DigiD, wachtwoord, verificatiecode of een identiteitskopie vraagt zonder dat organisatie, doel en noodzaak zijn geverifieerd. Sluit de pagina en open zelf de officiële werkgeverssite. Vraag via een daar genoemde route waarom de informatie nodig is.

De Rijksoverheid adviseert in Hoe kan ik identiteitsfraude voorkomen? om bij een onverwacht verhaal zelf het officiële telefoonnummer te zoeken en niet in te gaan op een online baanaanbod dat om identiteitsdocumenten vraagt. Gebruik die onafhankelijke controle ook als een formulier meer gegevens vraagt dan je voor een cv verwacht.

Stop ook met herschrijven wanneer je voorbeelden gaat overdrijven of functietitels wilt veranderen om beter aan te sluiten. Ga terug naar je bronoverzicht en kies een feit dat je wel kunt toelichten. Een cv hoeft niet iedere vacature-eis af te dekken.

Veelgemaakte fouten

• Het privé-overzicht direct versturen. Maak per vacature een beperkte, relevante versie.
• Dezelfde algemene tekst overal gebruiken. Selecteer profiel en voorbeelden voor één functierichting.
• Eigenschappen zonder bewijs opsommen. Koppel vaardigheden aan een taak, project of resultaat.
• Gevoelige gegevens opnemen. Laat identiteits-, bank-, account- en onnodige privégegevens weg.
• Opmaak verkleinen om alles passend te maken. Schrap eerst herhaling en niet-relevante details.
• Het eindbestand niet openen. Controleer na opslaan pagina’s, tekens, links en bestandsnaam.

Algemene vraag over deze gids

Vergelijk de gecontroleerde versie zelf met de gekozen vacature. Ontbreekt er een algemene stap, stel dan een algemene vraag via WhatsApp, zonder cv, bestandslink, naam, contactgegevens of documenten te delen.